Hvenćr gerđist ţađ?



i244  Flóabardagi, sjóorusta milli Ţórđar kakala og Kolbeins unga. Vestfirđingar Ţórđar reyndust meiri sjómenn en hinir en létu loks undan síga fyrir ofurefli.  Kolbeinn lést skömmu síđar.
1246  Haugsnesbardagi í Blönfuhlíđ milli Ţórđar kakala og Ásbirninga.  Mannskćđasta orrusta hér á landi. Ţar féll Brandur Kolbeinsson, foringi Ásbirninga, og lauk ţar međ valdaferli ţeirrar ćttar.
1247-1250  Ţórđur kakali nćr allsráđandi á Íslandi. Ţórđi kakala stefnt utan 1250 fyrir ađ reka slćlega erindi konungs.  Hann fékk ekki konungsleyfi til ađ snúa aftur og andađist í Noregi.
1252  Sćmundur og Guđmundur Ormssynir teknir af lífi á Kirkjubćjarklaustri.
1253  Flugumýrabrenna sem ađ stóđu Eyjólfur Ţorsteinsson ofsi, mágur Ţórđar kakala og fleiri vinir Sturlunga.  Ţar brunnu inni 25 manns og ţar á međal Gró, kona Gissurar Ţorvaldssonar, og allir synir ţeirra ţrír. Sjálfur barg Gissur sér međ ţví ađ leynast í sýrukeri.  Gerđ Alţingissamţykkt um “ađ ţar sem greindi á guđslög og landslög, ţá skuli guđslög ráđa.”
1255 Oddur Ţórarinsson, fulltrúi Gissurar, veginn í Geldingaholti af Eyjólfi ofsa og Hrafni Oddssyni. Bardagi á Ţveráreyrum ţar sem Ţorvaldur Ţórarinsson fellir Eyjólf ofsa.
1257  Ţorgils skarđi Böđvarsson tekur völd á Norđurlandi í umbođi Hákonar konungs.
1258  Hákon konungur gefur Gissuri Ţorvaldsyni jarlsnafn. Ţorgils skarđi veginn á Hrafnagili, vegandinn Ţorvaldur Ţórarinsson.
1259  Hallvarđur gullskór, erindreki konungs, kom til Íslands til ađ gćta hagsmuna herra síns í Noregi.
1262  Landsmenn sverja Noregskonungi land og ţegna og ćvinlegan skatt á Alţingi. Samningur sem landsmenn gerđu viđ konungvaldiđ um  skattgjald og skilmála var síđar nefndur Gamli sáttmáli.
1263  Oddaverjar sverja konungi skatt, en ţeir höfđu ekki mćtt til Alţingis áriđ áđur.
1264 Austfirđingar játast undir konung. Gissur jarl lćtur taka Ţórđ Andrésson af lífi, “síđasta Oddaverjann”.
1268 Gissur Ţorvaldsson andast, hafđi aldrei ráđiđ öllu landinu. Eftir hans dag féll jarlsstjórn niđur.
1271 Magnús Hákonarson sendir Íslendingum nýja lögbók, Járnsíđu. Alţingi lagt niđur en heldur áfram sem lögţing. Inn í lög koma ţá bćtur fyrir víg í stađ blóđhefnda.
1280 Íslendingar fá nýja lögbók, Jónsbók, Jón Einarsson og Lođinn leppur komu međ hana.Var hún samţykkt međ breytingum á nćstu ţingum. Helstu embćttismenn í umbođsstjórn konungs verđa upp úr ţessu hirđstjóri, lögmenn, sýslumenn og nefndarmenn.
1284 Sturla Ţórđarson, lögmađur og sagnaritari, andast.
1320 Sjávarútvegur eflist vegna vaxandi eftirspurnar eftir skreiđ og verđlag hćkkar.


Snerra rammislagur


Jón R. Hjálmarsson: Atburđir og ártöl í Íslandssögu.

1220-1262  Tímabiliđ kallast Sturlungaöld og einkenndist af átökum og ófriđi milli helstu höfđingjaćtta landsins, er leiddu ađ síđustu til hruns ţjóđveldisins. Noregskonungi hlotnuđust öll gođorđin.
1222-1231  Snorri Sturluson lögsögumađur öđru sinni.
1235 Sturla Sighvatsson kemur út og stefnir ađ ţví ađ ná völdum á Íslandi.
1237  Bardagi Sturlu Sghvatssonar og Ţorleifs Ţórđarsonar ađ Bć í Borgarfirđi. Guđmundur biskup Arason andast eftir mikla mćđu í embćtti og margvíslega hrakninga.
1238  Í Apavatnsför sinni hugđist Sturla kúga Gissur Ţorvaldsson og senda hann utan. Gissur slapp úr haldi og gerđi bandalag viđ Kolbein unga. Ţeir Gissur og Kolbeinn drógu saman mikiđ liđ og fóru ađ Sturlu á Örlygsstöđum í Blönduhlíđ. Í Örlygsstađabardaga sem var seint í ágúst töpuđu Sturlungar fyrir Gissuri og Kolbeini og voru stráfelldir (alls um 50 manns).
1239  Snorri Sturluson snýr heim frá Noregi ţar sem hann dvaldist međ vini sínum Skúla jarli Bárđarsyni. Fór hann út međ leyfi jarls en í banni Hákonar konungs.
1240 Skúli jarl gerir uppreisn gegn konungi en tapar í orrustu og er felldur. Hákon konungur telur ađ Snorri Sturluson hafi veriđ vitorđsmađur jarls og gerir Gissuri Ţorvaldssyni orđ um ađ senda Snorra  utan eđa drepa hann ella.
1241  Um haustiđ fer Gissur Ţorvaldsson međ flokk manna ađ Reykholti, Snorra ađ óvörum. Snorri leyndist í jarđhúsi en fannst eftir ađ Gissur hét honum griđum.  Gissur rauf ţau griđ og lét tvo illvirkja vega ţennan fyrrverandi tengdaföđur sinn.
1242  Ţórđur kakali Sighvatsson kemur út. Hann vinnur ríki á Vestfjörđum og síđar í Eyjafirđi og víđar.


Viđ lágan sess á ljóstýrunni haltu



  Hún regnskúrin, hann verkfćraskúrinn.  Ţarsíđastur, nćstsíđastur.  Alsír var sjórćningjabćli og hluti Tyrkjaveldis, en lagđist af í lok seinni heimsstyrjaldar.  Hví upphrópunarmerki í stađ fallbeygingar?  Mexicano, Mexíkani.  Bretar og Hansamenn voru viđriđnir útrýmingar geirfuglsins, ćstir í nýmeti.  Er diskóteknó verkstćđi femínista eđa feđravalds.


Glettur

    

   Er ekki, afsakiđ, í dálítiđ horft ađ kyssa krata á kinnina?  Hvađ um berrassađa grínista, rudda og svindlara, ţjófa og lygalaupa, dópćtur og gangstera.  Mannćtur frá fornsteinöld, animalista, náriđlar, nauđgarar, liberalistar, femínistar, ţyngdarafl Newtons, sódómítar, lífsgćđakapphlaup darvinista. Anarkó-kommúnistar, marx- lenínistar og fylginautar.  Rótgróiđ íhald, borgarastétt, svermur, fátćkt.  Syndin hrjáir alla og á eins viđ um geimverur, en ef og ađeins ef ţćr sýna sig.  Syndin er lćvís og lipur. Ver oss syndugum líknsamur.


Fylgni

    
  Stöđug fylgni er ekki ţađ sama og orsakatengsl.  -  Líkindadómar eru alltaf byggđir á trú okkar á óbrigđileika.  David Hume.

       De profundis clamavi
Hvort ráđa megir rökum dýrum
ţó rofin deili griđ kosti,
á djúpu c-i drynur ýtum snjöllum
daggarhylur tćr svo ymur í fjöllum.
                            JB

Sálarhró hvikula blíđa
holds fylgikona og gestur,
í hverja heima skal halda,
hrjóstuga bleika og kalda
saknanda yndis og ásta.
       Tíberíus Rómarkeisar, ţýđandi Sigurđur Nordal

Hćđnismanna hungruđ görn
hygst ađ svelgja cunctum,
sorfin Grótta Sels viđ tjörn
sveiţvíattan punctum.
              B. Gröndal eldri og JB


Einherjar á Iđavelli
efna í feikna hurđaskelli,
snarast um gćttir snildarhalur
snefsinn mjög og guđi falur.
                        JB
         
       Tónmál í skógi
Kyrjađi horskur
í haldi erfđafénda
heitingar og níđ,
ţá blóđgir bútuđu hal
frá beini og átu
lifandi.

Tvílráđir heita á
hver veit svo gjörla
og yfriđ ţiggur
dátt áđur döggfall
drýpur undir rauđann
og jörđ tinar.
                     JB

      Sólhvörf
Rís á skjáinn röđull sljór
ríslar dögg á stráum,
úlfur gapir ýfir sjór
eykt á kufli bláum.
Stjarna glóir stýfir hvel
státin  áttum víkur,
undriđ ţýđir ýfir mél
ýturţanin perluskel.
                         JB

      Kveđja

Heill ungum hal
höldagram tvítugsessu.
Kuggur fremri keisara páfa
konungsnautur stiltur vel,
fítonsbráin silkistél.
                  JB



  


Fléttur

      

 Ţeir Bach og Bakunin.  Ţeir spóluđu hvor í annan Karl Marx og Bakunin.  Emma Goldham, Rosa Luxemburg, Monteverdi og Haydn.  Páll Jónsson blađamađur á Blysfara, tvífari Tómasar Jónssonar metsölubók; á pari Vegurinn ađ brúnni, Stefán Jónsson og sjálfstćtt fólk.  Hugtök og heiti impressionismi, expressionismi. Ađ laufferjum og brunnum Ólafur Jóhann Sigurđsson, Drekar og smáfuglar.


Inngangur ađ vestrćnni heimspeki Bryan Magee Ţýđandi Gunnar Ragnarsson.



Sókrates, Platon, Aristoteles, Páll postuli, Tómas frá Aquina, Lúter, Davíđ Hume, Immanuel Kant, Heidegger, Merleau Ponty.  Hegel, díalektíkin, thesa, antithesa, synthesa, Karl Marx, Lenínisminn, vísindalegur sósialismi, Darwin, Carl Jung, Freud.  Rationalismi á meginlandi Evrópu, emperismi á Bretlandi.  Fyrirbćrafrćđi skynjunarinnar.  Phenenome de la perception, Merleau Ponty.  Nytjahyggja, Bentham, John Stuart Mill, pósitífismi, A.
Comte, pragmatismi gagnsemishyggja, William Jones, USA.


Úr ljóđaslammi á Ruv



  Síđbúinn fundur fjandvina.  Tómhentar hlóđum viđ nýjar vörđur.  Elly Nćj, stuđningsmađur Adolfs Hitlers, Beethoven hennar uppáhald. Systralag, ásteitingarsteinn stjórnmálaflokkanna, öllu dempt á dekk.  Viđreisn og Sjálfstćđisflokkur, evran, útflutningsatvinnuvegirnir ađ sigla upp á sker.  Vinstri grćnir og óinnheimtir skattar.  Fjöldi smáflokka. Athafnir og velferđ á góđćristíma.  Spilagróđi, ekkert afgangs.  Aflandsfélög hökta og gjökta.  Tvöföld vinna nćgir ekki fyrir nauđţurftum, mat og húsnćđi.  Kvíđablandin tilvist. Lífiđ er lotterí.


Smiling through the cultural catastrophe 2001



   Kapítalisminn er magískur sbr. Fást Goethes, Great Gatsby Scotts Fitzgerald, Glćpur og refsing Fyodrs Dostoyevskys.  Kviđur Hómers, grískir harmleikir, grísk heimspeki, vestrćn siđmenning;  speculum mundi, skuggsjá heims.  Akkieles og Móses, báđir bronsaldarmenn.  Hirđmenn, konungur, kaupmenn, prolitariat; öreigar allra landa sameinist, konur jafnt og karlar.  Í einingarbandi kćrleikans. Víst eru kjörin kröpp. Geriđ lýđum ljóst. Svardagar og brćđralag, brćđrabönd, brćđravíg - manndómsvígsla.  La femme fatal sans merci.
Höf. Jeffrey Hart


Fréttir

  Bćndablađiđ, mars 2017: Japanir vilja kaupa 1.000 tonn af lambakjöti á ári á góđu verđi. Sóknarfćri, mars 2017: Nýsmíđabyltingin hafin í togaraflotanum. Krćklingarćkt stefnir í metár. Stutt og kröftug lođnuvertíđ. Frá innblćstri til útfćrslu. Tíminn gegnum linssuna. Reikningsfćrslur, vegferđ. Skóli. Íbúđarhúsnćđi.


Kólnun

 Hlýjun jarđar er í góđu lagi. Loftlagsbreytingar af mannavöldum er kredda. Loftlagsbreytingar hafa áđur orđiđ í sögunni. Glíma viđ kólnun jarđar yrđi harđvítugri. Loftlagsbreytingar eru kosmiskir atburđir. Hlýjnun er til góđs. Mengun veldur raski. Viđ stćđum uppi máttvana ef kólnun kćmi í stađ hlýjnunar. Ísinn gćti hremmt okkur.


Kólnun

 Hlýjun jarđar er í góđu lagi. Loftlagsbreytingar af mannavöldum er kredda. Loftlagsbreytingar hafa áđur orđiđ í sögunni. Glíma viđ kólnun jarđar yrđi harđvítugri. Loftlagsbreytingar eru kosmiskir atburđir. Hlýjnun er til góđs. Mengun veldur raski. Viđ stćđum uppi máttvana ef kólnun kćmi í stađ hlýjnunar. Ísinn gćti hremmt okkur.


Ólga

 Skepnuskapur únglingsstúlkna, sem leggja eina skólasystur sína í einelti. Svermur femínista lćtur á sér krćla, hertar píkur, vilja óheftar fóstureyđingar, sćkó, og stappa í sig stálinu fyrir sitt kyn. Dansa óafvitandi viđ fylgjur sínar, ungviđi, kiđ, fjallalambiđ, kálfinn, folaldiđ. Dansa međ fjađurskúf í hnakkagróp. Grísalappalýsur, pútur á safnhaugi. Bótaréttur, refsiréttur; lođmullulegur vađall. Vivaldi og stúlknaskólinn. Hvađ veldur súrnun sjávar, neđansjávargos á miklu dýpi ? Hafa ekki einhverjir pata af ţví? Sólstormar. Virkađi vel fyrrum. Sjórinn hylur 70% af yfirborđi jarđar. Plastflákar. Fastaland er meira norđan miđbaugs. Lofthvelin liggja ađskilin norđan og sunnanvert. Hlýnun jarđar framar kólnun. Ţegar á allt er litiđ er tiltektar ţörf. Af sjónarhóli vinstri sósíalista.


Aldur, ummyndanir, metamorphosis

Konulíkaminn, tíđahringur kvenna, fyrir 200 milljónum ára ? Ungviđi, aldurskeiđ barna, umönnun, hjal. Eldur logandi; hvađ greinir okkur ađ ţessu leiti frá öpum? Homo erectus, homo faber, homo ludens.

Kvenlíkaminn skilur okkur ađ frá öđrum mannöpum og tungumáliđ. Líkami ungviđisins rćđur sköpulagi kvenlíkamans og karlar fá sitt sniđ. Barnćskan er löng. Heilinn vegur sitt, hjartađ slćr. Unglingsárin, gelgjuskeiđiđ, Artemis, Skađi. Manndómsár. Hvađ vekur spurn?


Mannfćkkun af hallćrum

 Hlýnun jarđar af mannavöldum í stađ kólnunar? Hvenćr hefst gagnsóknin og kuldinn sverfir ađ? Hefur áđur gerst, landfastur ís, á stundum umhverfis Ísland, t.d. 1782. Hafnleysa, harđindi. Hringekja í spilinu, sjávarstraumar. Lobbíistar út um víđan vang. Megi ţeim vel farnast viđ sín ţrifnađarstörf báđum megin miđbaugs, regnskógabeltisins, tempruđubelta og kuldabelta.

Stórkostlegar veđurlagsbreytingar fyrr á öldum urđu ekki af mannavöldum. Hvort telst til bóta til framtíđar litiđ hlýnun jarđar eđa kólnun? Ţagnarsvelgur, lifistandard. Sjá: http://vey.blog.is/blog/vey/entry/1639746/


Eigi má sköpum renna

  Af tvennu illu hlýnun jarđar eđa kólnun. 1782, hafís umkringir Ísland, litla ísöld. Hvađ veldur? Um líkt leiti Tamseá ísilögđ. Hvernig viđrađi um 700; hlýviđrisskeiđ, litla ísöld skammt undan, fimm aldir, fimbulkuldi lćtur undan síga um 10 ţúsund ár fyrir upphaf tímatals vors. Kjörviđur gćti vaxiđ oss yfir höfuđ. Ţarf fannfergi ađ leggjast yfir Evrópu til ţess ađ Sahara grói upp? Hvernig vćri ađ starta logni. 1579: Hollenskir hvalveiđimenn rćna, drepa og nauđga víđa á Vestfjörđum. Tóku Eggert Hannesson á Bć og höfđu í haldi ţar til ćttmenn hans greiddu geysimikiđ lausnarfé. 1614: Enskir víkingar fara međ ofbeldi og ránum um Vestmannaeyjar. Stálu m.a. klukkum Landakirkju. 1615: Baskavígin. Yfir ţrjátíu spćnskir hvalveiđimenn vegnir á Vestfjörđum. 1627: Tyrkjarániđ, Vér upplifum hitaskeiđ á ísöld. Kuldaskeiđ eru ţrásetnari en hlýviđrisskeiđ; hýindaskeiđ. endast í 10 til 1200 ár. Er brigđa ađ vćnta? Prógress er prócess, prócess ekki endilega prógress. 


Íslensk tunga

  Metnađur, íslensk tunga, málkennd, ţjóđerniskennd, vöruflutningar, U.S. county jail, U.K., bjöguđ málkennd, metnađarlaus ţrákelkni; trosnar ef til vill upp á milli kynslóđa. Ţolmyhd og beygingarkerfiđ á sinn markađa bás; skriplar ţar hver á skötu og steinrotast, vaknar úr rotinu og mćlir á sínu blendingsmáli: hregg. Umbylting, ađ halda ađ ósekju til jafns viđ risalíkön, megastrúktúra.


Almanakiđ

Verkalýđur í metropolis, vöruframleiđsla og eftirspurn á heimsvísu. Trick or treat, hrekkjavaka - gleiđgosaleg ćrsl, glens og gaman, kynbundiđ undur, nema hvađ. Allra heilagra messa, allra sálna messa. Karnival í byrjun páskaföstu.

Heimsálfurnar sjö hann sá

hinar fjórar aldrei fann,

fallegur er hann framan á

og fyrir aftan líkamann.

(Gráni gamli)


Brotiđ í blađ

 Núţálegar sagnir: eiga, mega, knega, unna, muna, munu, skulu, ţurfa, vita vilja.

 

De profundis clamavi

Hvort ráđa megir rökum dýrum

ţótt rofin deili griđ kosti

á djúpu c-i drynur ýtum snjöllum

daggarhylur tćr og ymur í fjöllum.

Fagrar heyrđi ég raddir úr Niflungaheim,

Ég fć ekki sofiđ fyrir söngvunum ţeim.

 JB

 

Reiđi gođanna.

Einherjar á Iđavelli

efna í feikna hurđaskelli;

snarast um gćttir snilldar halur

snefsinn mjög og guđi falur.

JB

 

Tvítugsafmćlisheillaósk

Heill ungum hal

höldagram, tvítugsessu.

Kuggur fremri keisara, páfa,

konungsnautur stilltur vel.

fídonsbráin silkistél.

JB

 

Tónmál í skógi

Kyrjađi horskur í haldi erfđafjenda heitingar og níđ

ţá blóđgir bútuđu hal frá beini og átu lifandi.

 

Tvílráđir heita á, hver veit svo gjörla og yfriđ ţiggur,

dátt áđur döggfall drýpur undir rauđann og jörđ tinar.

JB

Rok er rok, stormur stormur og hún skúriin á Veđurstofu Íslands. 


Guđsorđ í hljóđri bćn

Biđjiđ og yđur mun gefast, 

leitiđ og ţér munuđ finna

knýiđ á og fyrir yđur mun upplokiđ verđa.

Ţví ađ hver sá öđlast sem biđur,

sá finnur, sem leitar,

og fyrir ţeim, sem á knýr, mun upplokiđ verđa.

(Mt. 7,7-8)

 

 

Drottinn er í nánd. Veriđ ekki hugsjúkir um

neitt, heldur gjöriđ í öllum hlutum óskir yđar

kunnar Guđi međ bćn og beiđni og ţakkargjörđ.

Og friđur Guđs, sem er ćđri öllum skilningi,

mun varđveita hjörtu yđar og hugsanir yđar í Kristi Jesú.

(FI 4.5-7)

Sálmabók íslensku kirkjunnar 2001 bls. 564 Bćnabók. 


Nćsta síđa »

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband